WEBVTT 00:00:00.000 --> 00:00:01.980 [muzikë optimiste] 00:00:01.980 --> 00:00:03.570 - Një ditë dikush thyen 00:00:03.570 --> 00:00:05.490 një dritare duke luajtur futboll. 00:00:05.490 --> 00:00:09.330 Ju vraponi menjëherë atje për të zbuluar se kush ishte. 00:00:09.330 --> 00:00:12.630 Ajo që shihni është një grup fëmijësh duke ikur. 00:00:12.630 --> 00:00:15.090 Nuk ka shanse të thuash se kush e ka bërë atë 00:00:15.090 --> 00:00:18.180 dhe nuk as kamera, që do të thotë se do të 00:00:18.180 --> 00:00:20.250 të paguani dëmet vetë. 00:00:20.250 --> 00:00:22.240 Natyrisht, ju jeni shumë të pakënaqur, veçanërisht 00:00:22.240 --> 00:00:24.420 që keni shumë shpenzime të ndryshme 00:00:24.420 --> 00:00:26.430 të jashtëzakonshme këtë muaj. 00:00:26.430 --> 00:00:28.620 Pastaj takoni një nga fqinjët tuaj 00:00:28.620 --> 00:00:30.900 dhe ndani të gjithë historinë me të 00:00:30.900 --> 00:00:34.140 Megjithatë, ai ka një qasje disi ndryshe ndaj kësaj. 00:00:34.140 --> 00:00:36.420 Ai thotë, ndoshta ju duhet të shpenzoni 00:00:36.420 --> 00:00:37.980 para për të blerë një dritaren e re 00:00:37.980 --> 00:00:40.380 e për shkak të kësaj, ekonomia jonë do të rritet. 00:00:40.380 --> 00:00:41.490 Ju duhet të punësoni dikë 00:00:41.490 --> 00:00:44.190 që do të prodhoj një dritare të re dhe ta montojë atë 00:00:44.190 --> 00:00:46.950 Ai person do të shpenzojë para dhe do të nxisë ekonominë. 00:00:46.950 --> 00:00:48.720 Mendoni, sa shumë njerëz do të humbnin punën 00:00:48.720 --> 00:00:50.070 nëse dritaret nuk do të thyheshin. 00:00:50.940 --> 00:00:53.160 Jeni disi i habitur me këtë logjikë, 00:00:53.160 --> 00:00:55.860 por ju bën të ndiheni më mirë për një sekondë 00:00:55.860 --> 00:00:56.910 Ju ktheheni në banesën tuaj 00:00:56.910 --> 00:00:58.860 tuaj dhe mendoni përsëri për ketë çështje 00:00:58.860 --> 00:01:01.050 dhe shpjegimin e fqinjit tuaj. 00:01:01.050 --> 00:01:02.910 E kupton se konkluzionin nga fjalët 00:01:02.910 --> 00:01:04.800 e fqinjit është se është mirë 00:01:04.800 --> 00:01:07.020 për ekonominë nëse po thyhen xhamat 00:01:07.020 --> 00:01:09.750 apo gjëra të tjera, për shkak se 00:01:09.750 --> 00:01:13.620 krijon më shumë dhe njerëzit kanë më shumë punë. 00:01:13.620 --> 00:01:18.090 Me fjalë të tjera, shkatërrimi i gjërave është i mirë për ekonominë. Çfarë? 00:01:18.090 --> 00:01:21.060 Prit, nëse unë djeg shtëpinë time, 00:01:21.060 --> 00:01:23.400 do të jetë mirë për ekonominë? 00:01:23.400 --> 00:01:25.740 Kjo nuk ka fare kuptim. 00:01:25.740 --> 00:01:27.630 Historia e dritares së thyer është shkruar 00:01:27.630 --> 00:01:29.670 origjinal nga filozofi politik 00:01:29.670 --> 00:01:31.950 francez Frederic Bastiat 00:01:31.950 --> 00:01:32.780 Historia e mësipërme shpjegon 00:01:32.780 --> 00:01:36.000 se si disa politikanë, në këtë rast, fqinji juaj, 00:01:36.000 --> 00:01:38.910 mendon për ekonominë dhe tregun e punës. 00:01:38.910 --> 00:01:40.470 Çfarë nuk shkon me këtë mendim? 00:01:40.470 --> 00:01:43.290 Para së gjithash, nëse dritarja juaj nuk do të thehej 00:01:43.290 --> 00:01:45.930 atëherë mund të shpenzoni para për diçka ndryshe. 00:01:45.930 --> 00:01:48.390 Mund të blini këpucë, ushqim, benzinë, 00:01:48.390 --> 00:01:51.990 ose thjesht kurseni para për më vonë, që në thelb do të thotë se gjithsesi 00:01:51.990 --> 00:01:54.450 do të hapeni vende pune 00:01:54.450 --> 00:01:57.480 por sipas dëshirës tuaj dhe jo sipas nevojës. 00:01:58.470 --> 00:02:00.090 Gjëja e dytë është se pasuria ka të bëjë 00:02:00.090 --> 00:02:02.610 fitimin (përvetësimin) jo me shkatërrimin. 00:02:02.610 --> 00:02:05.130 Nëse dritarja juaj është thyer, do të thotë 00:02:05.130 --> 00:02:07.380 thotë se e gjithë ekonomia ka humbur dritaren 00:02:07.380 --> 00:02:08.580 dhe gjithashtu ka humbur diçka 00:02:08.580 --> 00:02:10.260 që ju duhet ta blini, nëse 00:02:10.260 --> 00:02:11.670 nuk do të detyroheshit të blinit një dritare të re. 00:02:12.870 --> 00:02:15.930 Kjo është arsyeja pse ne e quajmë konceptin e dritares së thyer një ide të gabuar 00:02:15.930 --> 00:02:18.360 Nga njëra anë, ju shihni se prodhimi i një dritare të re 00:02:18.360 --> 00:02:20.040 do të krijoj punë për disa njerëz, 00:02:20.040 --> 00:02:22.920 por ajo që nuk mund të shihni është se nuk do ta krijoj punë 00:02:22.920 --> 00:02:25.350 për prodhuesit e ushqimit ose këpucarët 00:02:25.350 --> 00:02:27.330 dhe e gjithë ekonomia në fakt humbi 00:02:27.330 --> 00:02:29.530 atë dritare të veçantë. 00:02:29.530 --> 00:02:33.240 Ajo histori ka në fakt implikime më të thella se kaq. 00:02:33.240 --> 00:02:34.680 Shikoni tregun e punës, 00:02:34.680 --> 00:02:37.620 sidomos atë që është duke bërë sektori publik. 00:02:37.620 --> 00:02:40.080 Kur qeveria krijon vende pune në sektorin publik, 00:02:40.080 --> 00:02:43.020 në fakt është duke shpenzuar para nga taksapaguesit. 00:02:43.020 --> 00:02:44.490 Si rezultat, ne mund të shohim 00:02:44.490 --> 00:02:47.310 se qeveria krijoji vende pune të reja të shkëlqyera 00:02:47.310 --> 00:02:50.280 për 1000 njerëz, por ajo që nuk mund të shohim 00:02:50.280 --> 00:02:53.460 është se për shkak të taksave, bizneset në të gjithë vendin 00:02:53.460 --> 00:02:57.090 duhej të largojnë 1000 njerëz nga puna për shkak se nuk mund t’i përballojnë 00:02:57.090 --> 00:02:59.010 Çfarë rezultati kemi? 00:02:59.010 --> 00:03:00.480 Në sipërfaqe, 00:03:00.480 --> 00:03:02.730 shkalla e papunësisë është e njëjtë, 00:03:02.730 --> 00:03:04.140 por nëse shikoni më thellë, 00:03:04.140 --> 00:03:07.110 do të shihni që tani më pak njerëz kontribuojnë në buxhet 00:03:07.110 --> 00:03:09.960 dhe ekonomia e vendit është në fakt më e varfër. 00:03:09.960 --> 00:03:12.120 Shpresoj se ju ka pëlqyer kjo video e animuar. 00:03:12.120 --> 00:03:14.100 Abonohuni, shpërndajeni dhe komentoni. 00:03:14.100 --> 00:03:16.680 Nëse dëshironi të lexoni Bastiat, unë do ta lë linkun 00:03:16.680 --> 00:03:18.900 e librit të tij në përshkrim. 00:03:18.900 --> 00:03:22.200 Nëse dëshironi të shihni të përmbledhur ndonjë temë të veçantë 00:03:22.200 --> 00:03:25.500 më shkruani në seksionin e komenteve. 00:03:25.500 --> 00:03:28.020 Faleminderit dhe qëndroni të kyçur për më shumë. Abonohuni për më shumë!