[հնչում է երաժշտություն]
Պետական իշխանության սահմանափակում
Ինչի՞ համար է պատասխանատու պետությունը:
Գների, աշխատավարձերի, տրանսպորտի, զբոսայգիների, անտուն կենդանիների:
Պետությունը պետք է զբաղվի բոլոր բարդ գործերով:
Կատարյալ քաոս կլիներ, եթե ոչ ոք դրանցով չզբաղվեր
և սահուն ընթացք չապահովեր:
Ճի՞շտ է, ժողովուրդ: Ճի՞շտ է: Ոչ, ոչ:
Պետության կատարյալ դերը կարելի է ամփոփել երեք պարզ,
բայց հստակ հասկացությամբ.
կյանքի, ազատության և սեփականության պաշտպանություն:
Սա կարող է պահպանողական անհեթեթություն թվալ,
Բայց իրականում պետության դերը հասարակության կյանքում
սահմանափակելու հիմնավոր պատճառներ կան:
Նախ՝ քաղաքական գործիչները և բյուրոկրատները իրենց քաղաքացիների մասին
խիստ սահմանափակ տեղեկություն ունեն: Նույնիսկ եթե նրանք
բարի մտադրություններ ունեն, քաղաքացիների ցանկությունների
ու կարիքների մասին շատ բան չգիտեն:
Մյուս կողմից, անհատ քաղաքացիներն իրենց ցանկությունների մասին
շատ լավ պատկերացում ունեն:
Նաև շատ լավ կարողանում են իրենց համաքաղաքացիներին
իրենց ուզած բաներով ապահովելու արդյունավետ եղանակներ գտնել:
Ծանո՞թ բան է:
Դա ինքնակազմակերպումն է՝ մարդու գործողությունների,
այլ ոչ թե մարդու մշակած ծրագրի արդյունքը:
Պետական իշխանության սահմանափակումը
և ինքնակազմակերպման գաղափարն անբաժան են:
Երբ միջամտություն չկա,
և անհատները կարող են իրենց սեփական շահը հետապնդել,
ավելի հեշտ են հարստություն և բարեկեցություն ստեղծում, քան կառավարության
ամենալավատեղյակ, ամենաբարի մտադրություններն ունեցող ներկայացուցիչը:
Պետական իշխանության սահմանափակումը ենթադրում է,
որ մարդկանց ցանկություններն ու կարիքներն ավելի են հաշվի առնվում:
Ի՞նչ է տեղի ունենում, որբ կառավարության սահմանափակումները չեն գործում:
Երբ պետական իշխանության ազդեցությունը և միջամտությունն աճում են,
անհատների իրավունքները պակաս կարևոր են դառնում:
Երբ պետական իշխանությունը դուրս է գալիս իր սահմաններից
և սկսում է թելադրել՝ ինչն է ավելի լավ համընդհանուր բարեկեցության համար,
կարող է այլևս հաշվի չառնել
առանձին անհատի կարիքներն ու ցանկությունները:
Փոխարենը կայացվում են որոշումներ հօգուտ մեծամասնության բարեկեցության:
Արդյունքում ինդիվիդուալիզմը կուլ է գնում կոլեկտիվ մտածողությանը:
Այժմ կարող եք ասել՝ արժե անհատների իրավունքները զոհաբերել
հանուն
համընդհանուր բարեկեցության, բայց իրականում
պետական որոշումները հիմնականում
մեծամասնության համար ամենաշահավետը չեն:
Փոխարենը պետական իշխանությունը հաճախ գործում է
ամենամեծ աղմուկը բարձրացնող ու ամենաազդեցիկ խմբի շահերից ելնելով:
Ընդլայնվող, հսկայական և հզոր պետական իշխանությունը
ծառայում է խելացի, նախաձեռնող և հարուստ խմբերի,
այլ ոչ ընդհանուր բնակչության շահերին:
Պետական իշխանության ազդեցության մեծացման յուրաքանչյուր նոր կարգավորում
մնացած բնակչության հաշվին կազմակերպված փոքր խմբերի համար
հատուկ արտոնություններ ստանալու նոր հնարավորություն է:
Օրինակ՝ գերմեծ համակարգային բանկերը
քաղաքական գործիչներին և պետական պաշտոնյաներին լավ են կարողանում համոզել,
որ իրենց ոլորտը հատուկ պաշտպանության կարիք ունի,
և որ մենք բոլորս պետք է վճարենք,
երբ նրանք խնդիրներ են ունենում:
Նույնիսկ եթե շահ չունենք նրանց հաջողություններից:
Բայց ինչպե՞ս սահմանափակել պետական իշխանությունը:
Մեր ժամանակներում սահմանադրությունն է պետության կառավարման վրա զգալի
սահամափակումներ դնում և թելադրում՝ ինչ է կարող և ինչ չի կարող անել պետությունը:
Սահմանափակ իշխանության սահմանադրության համաձայն
պետական իշխանության դերն ու պատասխանատվությունը
պետության ղեկավարների կողմից չեն որոշվում:
Դրանք ներառում են միայն պետությանը
սահմանադրությամբ ընձեռված լիազորությունները:
Ժամանակակից շատ սահմանադրություններ պետության լիազորությունները
երեք ճյուղի են բաժանում,
և դրանցից ոչ մեկը մյուսներից ավելի մեծ իշխանություն չի կարող ունենալ:
Եթե նախագահը փորձում է ավելի մեծ իշխանություն ունենալ,
պետք է օրենսդիրներից լիազորություններ խլի
և հակառակը:
Երբ պետական իշխանության ազդեցությունը սահմանափակվում է, անհատները առաջադիմում են,
իսկ ժողովուրդը ինքնակազմակերպման միջոցով
կարողանում է սահմանել և լուծել առաջացող խնդիրները:
Իշխանությունները հաճախ փորձում են առավելագույնս ծառայել հանրության շահերին,
բայց քանի որ պետական իշխանությունը մի վայրում է կենտրոնացած,
իսկ բնակչությունը սփռված է,
պետական կարգավորման մարմինները և քաղաքական գործիչներն ավելի շատ
հակված են օգնելու նրանց, որոնք հատուկ առնչություն ունեն իրենց հետ:
Պետության իսկական դերը
հիմնական դաշտ ապահովելն է,
որը կպաշտպանի մարդկանց կյանքն ու ունեցվածքը,
և կկանխարգելի օտարների՝ իրենց կյանք ներխուժումը:
Հաճախ դրան հասնելու լավագույն միջոցը
պետության ներսում զսպումների և հակակշիռների համակարգ սահմանելն է՝
թույլ չտալով, որ իշխանության որևէ ճյուղ չափից ավելի իշխող դառնա:
Այսպիսով, ինքնակազմակերպում կարող է տեղի ունենալ
միայն այն ժամանակ, երբ պետությունը չի խառնվում:
Երբ իշխանությունը փորձում է լուծել հասարակության խնդիրները,
միայն անհատները չէ, որ տուժում են․
բոլորս ենք կորուստներ ունենում, իսկ շահում են հատուկ խմբերը:
Պետության ազդեցությունը կարելի է և պետք է սահմանափակել նրա լիազորությունները
սահմանափակելու և այդ դրանց նկատմամբ զսպումներ կիրառելու միջոցով:
[հնչում է երաժշտություն]