რა არის სამომხმარებლო ფასების ინდექსი

სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (Consumer Price Index_CPI) ზომავს, თუ როგორ იცვლება ოჯახების მიერ შეძენილი საქონლისა და მომსახურების საშუალო ფასი დროთა განმავლობაში. მარტივად რომ ვთქვათ, CPI გვიჩვენებს, თუ რამდენად ძვირი ხდება ცხოვრება მომხმარებლებისთვის. ის ძირითადად გამოიყენება ინფლაციის გასაზომად.

CPI მოიცავს საქონელსა და მომსახურებას, რომელსაც ტიპიური ოჯახი რეგულარულად ყიდულობს. ეს ნივთები დაჯგუფებულია კატეგორიებად, რომლებსაც ‘’სამომხმარებლო კალათას“ უწოდებენ.

CPI-ის საერთო კატეგორიებია: საკვები და სასმელი, ტანსაცმელი და ფეხსაცმელი, საცხოვრებლის ხარჯები (ქირა, კომუნალური გადასახადები, მოვლა-პატრონობა), ტრანსპორტი (საზოგადოებრივი ტრანსპორტი, საწვავი), ჯანდაცვის მომსახურება, განათლების ხარჯები, კომუნიკაცია (ინტერნეტი, მობილური მომსახურება), დასვენება და გართობა. ეს საქონელი და მომსახურებები გამოიყენება ოჯახების უმეტესობის მიერ და წარმოადგენს ყოველდღიური მოხმარების ნაწილს.

CPI არ მოიცავს აქციებსა და ობლიგაციებს, ახალ სახლებს ან ბინებს (საინვესტიციო საქონელი), დანაზოგებს ან საბანკო დეპოზიტებს, ბიზნეს აღჭურვილობას ან მანქანა დანადგარებს. CPI ზომავს მოხმარებას და არა ინვესტიციას.

თუ პურის, ქირის, ავტობუსის ბილეთების ფასები გაიზრდება, CPI სავარაუდოდ გაიზრდება, რაც აჩვენებს ინფლაციას. მაგრამ თუ აქციების ფასები იზრდება, სახლების ფასები სპეკულაციის გამო იზრდება, მომხმარებელთა ფასების ინდექსი პირდაპირ არ იცვლება.

მომხმარებელთა ფასების ინდექსი გამოიყენება ინფლაციის გასაზომად, ხელფასებისა და პენსიების კორექტირებისთვის, ცხოვრების ღირებულების დროთა განმავლობაში შესადარებლად, მთავრობების ეკონომიკური გადაწყვეტილებების მიღებაში დასახმარებლად.

photo: freestocks.org via Pexels