მოკლე ხედვის ეფექტი ეკონომიკაში

ეკონომიკასა და საჯარო პოლიტიკაში გადაწყვეტილებები ხშირად მიიღება არა მხოლოდ იმის საფუძველზე, თუ რა არის საუკეთესო გრძელვადიან პერსპექტივაში, არამედ იმის საფუძველზეც, თუ რა გამოიყურება კარგად ახლა. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც მთავრობები და პოლიტიკოსები წყვეტენ, თუ როგორ დახარჯონ სახელმწიფოს ფული.

არჩეული თანამდებობის პირები, როგორც წესი, მსახურობენ შეზღუდული დროის განმავლობაში (ძირითადად 4 წელი). ამ დროის განმავლობაში მათ სურთ ამომრჩევლებს აჩვენონ, რომ წარმატებულები არიან. რადგან არჩევნები რეგულარულად ტარდება, პოლიტიკოსები ხშირად დიდ ყურადღებას აქცევენ იმას, თუ როგორ აღიქმება მათი ქმედებები დღეს და არა მომავალ შედეგებზე.

როდესაც გადაწყვეტილების მიმღები პირები ძირითადად ფოკუსირდებიან მოკლე არჩევნების ციკლებზე, საზოგადოების მოწონებაზე დღეს და პროექტებზე, რომლებიც მაშინვე კარგად გამოიყურება, მათ შეიძლება მხარი დაუჭირონ პოლიტიკას, რომელიც ახლა პოპულარულია, მაგრამ მოგვიანებით ძვირი ან მავნე. ეს ხარჯები ხშირად ნაკლებად შესამჩნევია, განსაკუთრებით მოკლევადიან პერსპექტივაში.

წარმოიდგინეთ მთავრობა, რომელიც სესხულობს დიდ თანხას არჩევნებამდე დიდი საზოგადოებრივი ზეიმების დასაფინანსებლად. მოქალაქეები მაშინვე სარგებლობენ ამ ზეიმით, თუმცა სესხი წლების შემდეგ უნდა დაფარონ გადასახადების გაზრდის ან საჯარო მომსახურების შემცირების გზით. გადაწყვეტილების მიღების დროს უარყოფითი შედეგები არც თუ ისე თვალსაჩინოა, მაგრამ მომავალში გამოჩნდება. ამას ეწოდება მოკლე ხედვის ეფექტი ეკონომიკაში (Shortsightedness Effect)

ეკონომისტები ამ ქცევას სწავლობენ, რადგან ამან შეიძლება გამოიწვიოს სახელმწიფო სახსრების არაეფექტური გამოყენება, სახელმწიფო ვალის ზრდა და პოლიტიკა, რომელიც უგულებელყოფს გრძელვადიან ეკონომიკურ სტაბილურობას.

photo: Shreeneet Rathi via pexels